Trích đoạn sách “Ho’oponopono: Sống như người Hawaii – Chấp nhận, biết ơn và tha thứ’

CHẤP NHẬN VIỆC KHÔNG THỂ NHÌN THẤY BỨC TRANH TOÀN CẢNH

Đối với bộ não của chúng ta, một trong những điều khó chấp nhận nhất là sự thật rằng ta không kiểm soát được mọi thứ và nhiều thứ dường như “được áp đặt” lên ta. Thường thì chúng ta không hiểu những điều đang diễn ra trong cuộc sống. Chúng ta có thể tìm kiếm nguyên nhân, đưa ra những lời giải thích và tùy ý phát triển các giả định, nhưng trong đa số các trường hợp, chúng ta sẽ không có được lời giải đáp cho các câu hỏi của mình. Tất nhiên, thật lý tưởng nếu có được câu trả lời cho mọi câu hỏi. Hình dung xem mọi chuyện sẽ thế nào nếu mỗi lần bạn gặp một điều phiền muộn hoặc dễ chịu là lại có ai đó xuất hiện để giải thích cho bạn nguyên do và tiến trình của toàn bộ những sự ấy, chẳng hạn: tiềm thức bạn đã vận hành ra sao để dẫn bạn tới một quyết định, rồi quyết định đó lại dẫn đến một hệ quả, và hệ quả này lại tạo ra một kết quả khác…

Nhưng tất nhiên, mọi sự đâu có vận hành theo cách đó. Trong cuộc sống có rất nhiều sự kiện không thể được lý giải rõ ràng. Người Hawaii nói thế này: “Chúng ta không có bức tranh toàn cảnh”; chúng ta không nhìn thấy những thứ đang diễn ra ở bên rìa “bức tranh cuộc sống” mà ta đang vẽ mỗi ngày. Chúng ta cần chấp nhận thực tế này, bởi việc chống lại nó sẽ gây cho ta nhiều bối rối và ngăn ta thực hiện những điều đúng đắn để hồi đáp lại những gì đang xảy đến với ta.

Điều này có thể vô cùng khó khăn bởi chúng ta cảm thấy bất lực trước lực này của năng lượng vũ trụ. Một cảm xúc chẳng hề dễ chịu chút nào sẽ xâm nhập tâm trí ta: vì sao điều này lại xảy đến với tôi? Tôi có làm gì đâu mà phải chịu sự đối xử như vậy. Nhiều người trong chúng ta luôn mang trong mình cảm giác bất bình.

Thế nhưng, sự thật vẫn vậy: “cái đang diễn ra” là thứ duy nhất tồn tại. Dù cho chúng ta không hiểu vì đâu một điều nào đó lại xảy ra, chúng ta vẫn cần phải bắt đầu học cách chấp nhận. Chấp nhận hoàn cảnh là cách duy nhất giúp chúng ta có được sự bình an bên trong. Thái độ chấp nhận này không ngăn chúng ta làm điều đúng đắn, nhưng nó cho phép ta từ bỏ một cuộc chiến mà ta nắm chắc phần thua để tập trung vào những hành động cần thực hiện.

Lựa chọn chấp nhận tức là đủ sáng suốt để nhận ra rằng bạn không thể quay ngược thời gian: “Tôi không có khả năng kiểm soát quá khứ nhưng tôi có thể đưa ra những lựa chọn trong hiện tại.” “Tôi lựa chọn xuôi theo bất kỳ phương hướng nào mà dòng đời đưa đẩy trong tâm thế hoàn toàn tự tin.”

Năng lượng vũ trụ vẫn luôn là một bí ẩn vĩ đại và chúng ta không có công cụ để hiểu được tất cả những gì liên quan đến nó.

Lòng tin (Hilina’i) là một trong những nền tảng của triết lý Hawaii và là một phương thức giúp tất cả chúng ta học cách buông bỏ. Đó cũng là một màu sắc mà bạn nên bổ sung vào bức tranh cuộc sống mới của mình.

Lòng tin cho phép chúng ta hiểu và chấp nhận một sự thật rằng chúng ta không hề cô đơn trong cuộc đời này. Lòng tin lớn mạnh giúp chúng ta phát triển trực giác để cảm nhận được rằng mọi sự đều nhằm phục vụ cho mục đích của trí tuệ vũ trụ và giúp chúng ta mở rộng nhận thức về lòng tôn kính sắt son mà chúng ta nên dành cho sự sống và mọi hình thái của nó. Dì Mahealani thường nói thế này: “Đúng thời điểm ấy, đúng không gian ấy, đúng sinh mệnh ấy.”

Bạn phản ứng hay hành động?

Bấy lâu nay bạn đã hi vọng được thăng chức và bạn biết cơ hội đang mỉm cười với mình. Bạn đã liệu trước nhiệm vụ mới và chắc mẩm mình sẽ được chọn. Thế nhưng bẽ bàng làm sao, tên của ứng viên được đề bạt trong thông báo lại không phải là bạn! Và ngay lúc đó, hàng loạt cảm xúc ùa đến: chán nản, thất vọng, giận dữ. Đầu bạn ong ong lên: Tại sao? Bạn đã làm gì sai cơ chứ? Họ có thực sự đánh giá đúng bạn không vậy?

Bạn có thể thu mình và tiếp tục lún sâu vào tâm trạng đó nhiều ngày trời hoặc thậm chí là nhiều tháng trời, để rồi gây ra những hậu quả tiêu cực cho bản thân, gia đình và đồng nghiệp. Hoặc bạn có thể quyết định chấp nhận tình huống này với thái độ bình tĩnh. Bạn đã không được đề bạt: đó là một thực tế và bạn không thể quay ngược thời gian. Bạn có thất vọng không? Có! Cảm xúc thất vọng này có giúp bạn tiến lên phía trước không? Không! Bằng cách chấp nhận tình huống này, kể cả bạn không hiểu tại sao lại như vậy, và bằng cách nhẹ nhàng trút bỏ những cảm xúc tiêu cực, cuối cùng bạn sẽ có thể nhìn ra những hành động mà bạn cần thực hiện. Thái độ chấp nhận sẽ cho phép bạn đưa cuộc sống của mình trở lại quỹ đạo và quyết định được những việc cần làm.

Bạn có muốn tiếp tục làm ở vị trí hiện tại không? Có thể đây là lúc thích hợp để thay đổi công việc. Hãy quyết định làm hết khả năng của mình và sau đó để cho vũ trụ mang đến cho bạn một số cơ hội khả thi. Tất cả những câu hỏi và hành động ấy của bạn rồi sẽ có lời giải đáp, đến khi đó, bạn có thể đi theo lời mách bảo của bản năng và tin rằng con đường bạn lựa chọn là con đường đúng đắn dành cho bạn.

Có lẽ không quá khó để thực hiện những điều trên trong những tình huống thường ngày, nhưng còn với những tình huống khó khăn hơn thì sao? “Nhiệm vụ” của chúng ta khi ấy vẫn vậy, nhưng thường thì chúng ta sẽ cần một khoảng thời gian dài hơn rất nhiều bởi cảm xúc của ta dai dẳng và sâu rộng hơn, vết thương lòng của ta nhức nhối hơn. Tuy nhiên, để bước tiếp hành trình của đời mình, điều cốt yếu là chúng ta phải nhẫn nại và trút bỏ mọi cảm giác ân hận, nuối tiếc hoặc giận dữ đang đè nặng trong lòng. Ở đây chúng ta lại đứng trước một lựa chọn: ta sẽ chọn tiến lên trước và chấp nhận, hay ta chọn giậm chân tại chỗ, đóng sập mọi cánh cửa trước dòng chảy của cuộc sống và cứ mãi trốn tránh trong những chốn tăm tối của nội tâm, nơi ánh sáng không bao giờ chạm tới?

Giả sử bạn phát hiện mình bị bệnh và tương lai phía trước trở nên mờ mịt hơn bao giờ hết. Tất nhiên, bạn có thể lập tức phát sinh những cảm xúc bất bình, chán ghét hoặc tuyệt vọng. Những cảm xúc ấy cũng hữu ích bởi chúng hỗ trợ bạn xử lý tình huống mới này. Nhưng chúng sẽ mất tác dụng nếu tiếp tục tồn tại dai dẳng, vì chúng sẽ khiến bạn kiệt quệ và rút cạn năng lượng sống của bạn. Vì vậy, hãy dành cho bản thân một khoảng thời gian ngắn để tất cả những cảm xúc ấy đi qua tâm trí bạn, nhưng lựa chọn không cho chúng yên vị ở đó.

Sau giai đoạn đầu tiên này, và nhờ có trí tuệ của tinh thần pono, bạn có thể lựa chọn nỗ lực một cách kiên định để chấp nhận tình huống ấy, chấp nhận rằng có thể bạn sẽ không tìm ra câu trả lời cho câu hỏi “Tại sao điều này lại xảy đến với tôi?”

Tinh thần pono sẽ đưa bạn đến chỗ tin rằng trải nghiệm này là hữu ích cho sự phát triển của bạn, cho bản thể bên trong của bạn, và nó sẽ giúp bạn thức tỉnh để có thể lựa chọn chấp nhận tình huống dù tâm trí bạn có lẽ vẫn liên tục kháng cự lại tình huống ấy. Bạn có thể quyết định hành động để thay đổi thực tại này, chẳng hạn như uống thuốc (trong lĩnh vực này bạn vẫn làm chủ mọi lựa chọn trị liệu của mình), thiền định, thực hành tha thứ, xoa bóp, dinh dưỡng, gặp gỡ mọi người. Sau đó, bạn có thể tự vấn xem trước khi thực hiện tất cả những điều này thì cuộc sống và những lựa chọn của bạn đã từng ra sao. Nhờ những lựa chọn mới này, cuộc sống của bạn có thể thay đổi. Bạn đã tạo ra một con đường hanh thông để đón nhận những phản hồi và suy nghĩ đúng đắn, hay những phản hồi và suy nghĩ theo tinh thần pono. Còn đối với căn bệnh nọ, nó là một bạn đồng hành mới của bạn – sẽ lưu lại hoặc rời đi. Cả tương lai lẫn những câu hỏi “tại sao?” đều không thuộc về bạn. Bạn chỉ cần quan tâm tới những nhu cầu hiện tại, quan tâm tới sự lựa chọn mà bạn sẽ thực hiện để sống theo tinh thần pono, để khơi thông dòng chảy cuộc sống của bạn, để chấp nhận, xử trí và khai thác tối đa lợi ích từ những tình huống mà vũ trụ đã đem đến cho bạn. Tất cả những thứ còn lại đều không liên quan đến bạn và bạn cần phải chấp nhận điều đó.

Thường thì những phép thử của cuộc sống dù lớn hay nhỏ đều lái chúng ta tới chỗ đánh giá lại cách chúng ta đang vận hành cuộc đời mình, cách tư duy, những thói quen và lựa chọn của ta. Chúng thôi thúc ta quay trở lại con đường và dấn thân vào những hướng đi mới, và chúng khuyến khích ta phát triển nhận thức của bản thân. Dẫu cuộc sống không phải lúc nào cũng dễ dàng, song tất thảy mọi sự diễn ra đều nhằm phục vụ một mục đích nào đó. Mục đích ấy có lẽ sẽ mãi là một bí ẩn cho đến khi chúng ta đi sang phía bên kia của cầu vồng.

TRÍ TUỆ CỦA CÁC BẬC TRƯỞNG LÃO

Các bậc trưởng lão dạy rằng mỗi người chúng ta, ở khoảnh khắc hiện tại, đều là một sinh mệnh hoàn hảo, được đặt vào đúng nơi chốn tại đúng thời điểm. Chúng ta đang ở đúng nơi mà chúng ta cần phải có mặt. Vai trò của ta là nỗ lực hết sức để sống từng giây phút hiện tại theo tinh thần pono và hành động để thay đổi thực tại của ta nếu ta đang thiếu thốn niềm vui và các cảm xúc tích cực khác.